İTP Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

İTP Hastalığı Nedir?

İTP, tıbbi adıyla İmmün Trombositopenik Purpura, bağışıklık sisteminin trombositlere (kan pulcuklarına) saldırması sonucu kandaki trombosit sayısının düşmesi ile karakterize bir hastalıktır. Trombositler, kanın pıhtılaşmasında görev alır ve sayılarının azalması kanama riskini artırır. İTP genellikle çocuklarda ani başlayan ve kısa sürede düzelen (akut) formda, yetişkinlerde ise daha uzun süren (kronik) formda görülür.

İTP Hastalığı Neden Olur?

İTP’nin kesin nedeni tam olarak bilinmese de bağışıklık sisteminin hatalı çalışması başlıca etkendir;

• Otoimmün Reaksiyon: Bağışıklık sistemi trombositleri yabancı madde gibi algılar ve yok eder
• Viral Enfeksiyonlar: Kızamıkçık, suçiçeği, hepatit, HIV gibi enfeksiyonlar sonrası gelişebilir
• Bakteriyel Enfeksiyonlar: Helicobacter pylori gibi bazı bakteriler
• İlaçlar: Antibiyotikler, bazı ağrı kesiciler ve antiepileptikler
• Aşılar: Nadir olarak kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKK) aşısı sonrası
• Genetik yatkınlık

İTP Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Trombosit sayısındaki azalma kanama eğilimini artırır ve şu belirtiler ortaya çıkabilir;

• Ciltte morluklar (purpura)
• Deride iğne ucu gibi kırmızı noktalar (petesiler)
• Burun kanaması
• Diş eti kanaması
• Uzun süren veya fazla adet kanamaları
• İdrarda veya dışkıda kan
• Şiddetli vakalarda iç organ kanamaları (nadir)

İTP Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis, kan testleri ve diğer olası nedenlerin dışlanması ile konur;

• Tam Kan Sayımı: Trombosit sayısının düşük olması
• Periferik Yayma: Trombositlerin yapısının incelenmesi
• Kanama zamanı testleri
• Kemik İliği Biyopsisi: Gerekirse trombosit üretiminin değerlendirilmesi
• Viral Testler: HIV, hepatit gibi enfeksiyonların taranması

İTP Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, hastalığın şiddetine ve trombosit sayısına göre planlanır;

• Takip: Hafif vakalarda sadece düzenli kontrol
• Kortikosteroidler: Bağışıklık sistemini baskılamak için
• İmmün Globulin Ttedavisi (IVIG): Trombosit yıkımını azaltmak
• Trombopoietin Reseptör Agonistleri: Trombosit üretimini artırmak
• Splenektomi: Dalak alınması (kronik ve dirençli vakalarda)
• Acil Durum Tedavisi: Şiddetli kanamalarda kan ve trombosit nakli

İTP Hastalığı Nasıl Önlenir?

Tam olarak önlenebilir bir hastalık değildir, ancak bazı adımlar riskleri azaltabilir;

• Gereksiz ilaç kullanımından kaçınmak
• Enfeksiyonlardan korunmak (el hijyeni, aşılar vb.)
• Kanama riski yüksek aktivitelerden uzak durmak
• Düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemek